تغییر رنگ لثه؛ طبیعی است یا باید نگران شویم؟

تغییر رنگ لثه؛ طبیعی است یا باید نگران شویم؟

لثه‌ها معمولاً صورتی رنگ و دارای سطحی یکنواخت‌اند. هرگونه تغییر رنگ در آن‌ها — از صورتی به تیره، قرمز، سفید یا بنفش — ممکن است ناشی از تغییرات طبیعی، التهاب، یا در برخی موارد نشانه‌ای از بیماری عمومی باشد. شناخت تفاوت میان حالت طبیعی و غیرطبیعی اهمیت زیادی برای سلامت دهان دارد.

۱. تغییر طبیعی رنگ لثه‌ها

رنگ لثه در همه افراد یکسان نیست و به ژنتیک، رنگ پوست و میزان رنگدانه ملانین بستگی دارد.

🔸 موارد طبیعی:

• لثه‌های قهوه‌ای یا خاکستری تیره در افراد با پوست تیره‌تر

• لکه‌های ملانینی کوچک روی لثه‌ها (Melanin Pigmentation)

• تغییرات خفیف رنگ در فصل‌ها یا با افزایش سن

💡 این نوع تغییر رنگ‌ها هیچ خطری ندارند و نیازی به درمان نیست.

۲. تغییر رنگ‌های هشداردهنده

برخی تغییرات به علت التهاب یا بیماری ایجاد می‌شوند و باید جدی گرفته شوند:

الف) لثه قرمز یا بنفش:

• نشانه‌ی التهاب (ژنژیویت) یا بیماری پریودنتیت

• ممکن است همراه خون‌ریزی هنگام مسواک زدن باشد

• معمولاً بهداشت ناکافی یا تجمع پلاک عامل آن است

ب) لثه سفید یا سفید-خاکستری:

• ممکن است بر اثر عفونت قارچی، زخم‌های دهانی، یا کم‌خونی باشد

• گاهی ناشی از سوختگی شیمیایی (خمیر دندان قوی، دهان‌شویه الکلی)

• نیازمند معاینه توسط دندان‌پزشک است

ج) لثه بسیار تیره یا سیاه‌شده ناگهانی:

• می‌تواند به دلیل مصرف برخی داروها، سیگار کشیدن، یا تجمع رنگدانه‌های غیرطبیعی باشد

• اگر ناگهانی یا موضعی باشد (فقط یک نقطه)، باید بررسی شود تا احتمال ضایعاتی مثل ملانوم دهانی رد شود.

۳. عوامل مؤثر بر تغییر رنگ لثه

• سیگار و تنباکو: باعث تیرگی و کاهش خون‌رسانی می‌شود

• داروها: مثل مینوسایکلین و ضدمالاریاها، ممکن است رنگ لثه را تغییر دهند

• کمبود ویتامین‌ها (به‌ویژه C و B12): رنگ‌پریدگی یا التهاب شدید ایجاد می‌کند

• استرس و تغییرات هورمونی: در بارداری یا پریود ممکن است لثه‌ها تیره یا قرمزتر شوند

• بیماری‌های سیستمیک: مانند دیابت، کم‌خونی، بیماری‌های کلیوی یا قلبی، اثر مستقیم بر رنگ لثه دارند

۴. تشخیص و درمان

اقدام نخست، مراجعه به دندان‌پزشک برای تشخیص علت دقیق است.

درمان بر اساس علت انجام می‌شود:

• التهاب → جرم‌گیری و اصلاح بهداشت دهان

• قارچ‌ها → درمان ضدقارچی

• تغییر رنگ دارویی → بررسی دارو و جایگزینی

• عوامل سیستمیک → درمان بیماری زمینه‌ای

در صورت تأیید سلامت کامل، تغییر رنگ زیبایی را می‌توان با لیزر یا جراحی‌های ساده اصلاح کرد (مانند depigmentation gums).

۵. جمع‌بندی

تغییر رنگ لثه همیشه نگران‌کننده نیست؛ در بسیاری موارد کاملاً طبیعی و وابسته به ژنتیک است.

اما اگر این تغییر ناگهانی، همراه درد، تورم، خونریزی یا لکه‌های غیرمعمول باشد، باید حتماً بررسی تخصصی انجام شود.

سلامت و رنگ لثه آینه‌ای از سلامت کل بدن است—بنابراین بی‌توجهی به آن می‌تواند اولین نشانه‌ی بیماری‌های پنهان باشد.